Box 3 in 2026–2029: wat betaal je?

Tabel: wat betaal je per jaar?

Stel hieronder je eigen verdeling samen: welk deel spaargeld, beleggingen en crypto, welke index, wat crypto doet en en wanneer je je beleggingen verkoopt. De tabel rekent het direct door voor alle vermogens. Beleggingen zijn aandelen, ETF's, fondsen, obligaties, opties en certificaten.

Beleggingen:

Crypto:

Spaargeld:

Index (beleggingen)

Rendement crypto

Beleggingen verkopen

Hoe de tabel rekent en wat de uitkomsten betekenen, lees je verderop bij Uitgangspunten en toelichting.

Per jaar: welke regels gelden?

2026: forfaitair stelsel geldende wet

Je betaalt 36% over een verondersteld rendement op je vermogen boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon (€ 118.714 voor fiscale partners). Het forfait voor banktegoeden is 1,28% (voorlopig), voor beleggingen en andere bezittingen 6,00% en voor schulden 2,70% (voorlopig). Peildatum is 1 januari. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat via de tegenbewijsregeling aantonen. Daarbij tellen ook ongerealiseerde koerswinsten mee.

2027: forfaitair, iets hoger forfait TK aangenomen

Het stelsel blijft hetzelfde. Het heffingsvrij vermogen stijgt naar € 60.098 (partners € 120.196), het forfait voor beleggingen naar 6,37%. Het tarief blijft 36%. Het forfait voor banktegoeden wordt pas achteraf vastgesteld.

De kabinetsplannen van eind september om het heffingsvrij vermogen te verlagen naar € 30.846 en het forfait met 1,5 procentpunt te verhogen, zijn op 3 november geschrapt.

2028: nog steeds forfaitair TK aangenomen

Met de novelle verschuift de start van het nieuwe stelsel van 2028 naar 2029, omdat de Belastingdienst 2028 niet uitvoerbaar vond. In 2028 blijft het forfaitaire stelsel met tegenbewijs dus gelden. De bedragen voor 2028 zijn nog niet bekend. In de rekenvoorbeelden ga ik uit van de bedragen voor 2027.

2029: belasting over werkelijk rendement TK aangenomen · EK nog niet

Rente en dividend worden elk jaar belast.
Financiële instrumenten (aandelen, ETF's, fondsen, obligaties, opties) vallen onder de vermogenswinstbelasting: koerswinst wordt pas belast bij verkoop. Dat geldt ook voor vastgoed en aandelen in start-ups. Het gaat om ongeveer 90% van het box 3-vermogen met waardeontwikkeling.
Als aankoopprijs geldt de waarde op 1 januari 2029. Koerswinst van vóór 2029 wordt dus niet belast.
Banktegoeden, crypto, uitgeleend geld, schulden en verzekeringsproducten blijven voorlopig onder de vermogensaanwasbelasting. Daarbij wordt ook ongerealiseerde waardestijging elk jaar belast.
Heffingsvrij resultaat: € 1.800 per persoon. De voorgestelde verlaging naar € 1.000 is geschrapt.
Tarief (amendement PRO/Volt, de 'miljonairsbelasting'): 35,5% over de eerste € 60.000 belastbaar rendement, 38,5% over het deel daarboven.
Verliezen kun je verrekenen met latere jaren.

2030 en later voornemen

Het kabinet wil in 2027 een wetsvoorstel indienen om in 2030 een volledige vermogenswinstbelasting in te voeren, die dan ook geldt voor de categorieën die nu nog onder de aanwasbelasting vallen.

Wat is er in 2026 veranderd ten opzichte van de eerdere plannen?

Onderdeel	Voorstel (sept 2026)	Stand na 12 nov 2026
Heffingsvrij vermogen 2027	€ 30.846	€ 60.098
Forfait beleggingen 2027	± 7,87%	6,37%
Start nieuw stelsel	2028	2029
Vermogenswinstbelasting	Alleen vastgoed en start-ups	Alle financiële instrumenten
Heffingsvrij resultaat	€ 1.000	€ 1.800
Tarief nieuw stelsel	36% vlak	35,5% / 38,5% (grens € 60.000)

Uitgangspunten van de rekenvoorbeelden

Alle voorbeelden gaan uit van een alleenstaande zonder schulden. De verdeling over spaargeld, beleggingen en crypto kies je zelf bij de tabel bovenaan. Als rendement neem ik de afgelopen tien jaar (november 2016 – november 2026). Voor inflatie gebruik ik het meest recente cijfer:

Scenario	Totaal rendement per jaar	Waarvan rente/dividend	Waarvan koerswinst
Spaargeld (huidige marktrente)	2,0%	2,0%	–
AEX-indexfonds	12,2%	± 2,7%	9,5%
S&P 500-indexfonds (in euro)	14,7%	± 1,6%	13,1%
Crypto (instelbaar)	standaard 10%	–	alles
Inflatie (CBS, oktober 2026)	3,7%

AEX: de koersindex steeg van ± 455 (november 2016) naar ± 1.130 (november 2026), ± 9,5% per jaar. Daarbij komt een dividendrendement van gemiddeld ± 2,7%. S&P 500: totaalrendement ± 15,2% per jaar in dollars. Omdat de dollar in die periode iets terrein verloor op de euro (± 1,08 naar ± 1,13), is dat ± 14,7% in euro. Het jaar 2026 telt flink mee: de AEX steeg dit jaar ± 20%. Met een iets ander begin- of eindpunt komen de percentages anders uit. De spaarrente van 2,0% is ongeveer het marktgemiddelde van nu. Over tien jaar gemeten was de spaarrente veel lager (gemiddeld onder 1%). Geen kosten meegerekend. Voor crypto kies je zelf een rendement. Bitcoin steeg in 2016–2025 gemiddeld ± 70% per jaar, maar daalde in 2025 met ± 7%. Tien uitzonderlijk goede beursjaren zijn geen voorspelling.

Toelichting bij de tabel

Wat vallen onder 'beleggingen'?

Beleggingen zijn in deze tabellen alle financiële instrumenten die vanaf 2029 onder de vermogenswinstbelasting vallen: aandelen, ETF's en beleggingsfondsen, obligaties, opties en andere derivaten, en certificaten zoals Rabobank Certificaten. Koerswinst wordt belast bij verkoop. Dividend, rente en coupons worden elk jaar belast. Crypto, spaargeld en uitgeleend geld vallen er voorlopig niet onder. In 2026 tot en met 2028 tellen beleggingen en crypto allebei als 'overige bezittingen', met het forfait van 6,00% of 6,37%.

Accumulerende ETF's en fondsen keren geen dividend uit, maar herbeleggen het. Er is dan ook geen dividend dat jaarlijks belast wordt: het herbelegde dividend zit in de koers en wordt pas belast als je verkoopt. Wie niets verkoopt, betaalt dan per jaar vrijwel niets, en de belasting die later klaarstaat wordt groter. In de rekenwijzer reken je dat door door 'Waarvan dividend' op 0 te zetten.

Wat betekent 'verkopen' vanaf 2029?

Onder de vermogenswinstbelasting betaal je pas belasting over koerswinst als je verkoopt, en dan alleen over het winstdeel van wat je verkoopt. Er zijn drie situaties:

Niet verkopen. Je betaalt alleen over het dividend (of de rente of coupon). De koerswinst blijft onbelast staan.
Een deel verkopen. De winst wordt berekend met je gemiddelde aankoopkoers, net als in box 2. Alleen het winstdeel van wat je verkoopt wordt belast. Een voorbeeld: je hebt op 1 januari 2029 2.500 participaties van € 100 in een AEX-fonds, samen € 250.000. Je gemiddelde aankoopkoers is € 100.
2029: de koers stijgt 9,5% naar € 109,50. Je verkoopt voor € 50.000, dat zijn 457 participaties. De winst is 457 × € 9,50 = ± € 4.340. Alleen daarover betaal je belasting, niet over € 50.000.
2030: je houdt 2.043 participaties, nog steeds met een gemiddelde aankoopkoers van € 100. De koers stijgt weer 9,5% naar € 119,90. Je verkoopt opnieuw voor € 50.000, nu 417 participaties met elk € 19,90 winst: ± € 8.300 belaste winst. Hetzelfde verkoopbedrag levert dus meer belaste winst op, omdat de koers verder boven je aankoopkoers ligt.
Koop je bij, dan verschuift je gemiddelde aankoopkoers. In de tabel en de rekenwijzer kies je welk percentage je per jaar verkoopt.
Alles verkopen. Dan wordt de hele koerswinst van dat jaar belast. Dat is de bovengrens, en komt in een jaar op hetzelfde uit als belasting over je hele werkelijke rendement.

Crypto valt in 2029 nog niet onder de vermogenswinstbelasting, maar onder de vermogensaanwasbelasting. Dan wordt elk jaar de volledige waardestijging belast, ook als je niets verkoopt. Een verlies op crypto mag je in hetzelfde jaar wegstrepen tegen ander box 3-inkomen. Houd je dan nog verlies over, dan neem je dat mee naar latere jaren. In 2026–2028 telt crypto mee als 'overige bezitting', met het forfait van 6,00% of 6,37%.

Wat valt op

Spaarders met meer dan ± € 145.000 betalen vanaf 2029 méér, bij een spaarrente van 2%. Het forfait (1,28%) ligt dan onder de werkelijke rente, en het heffingsvrij resultaat van € 1.800 dekt minder af dan het heffingsvrij vermogen nu. Kleine spaarders gaan erop vooruit. Hoe dan ook houdt spaargeld na inflatie geen koopkracht.
Beleggers die niet of maar een deel verkopen betalen vanaf 2029 per jaar veel minder. Dat voordeel is uitstel van belasting, geen afstel: de opgebouwde winst wordt belast zodra je verkoopt.
Wie alles verkoopt betaalt over het werkelijke rendement, tegen maximaal 38,5%. Ligt je rendement boven het forfait van 6,37%, dan is dat meer dan nu. Ligt het eronder, dan is het minder. Wie in delen verkoopt, over meerdere jaren, blijft langer onder de grens van € 60.000 en het lage tarief.
Crypto is vanaf 2029 duurder in goede jaren, want elke stijging wordt meteen belast. In slechte jaren is het goedkoper, want dan betaal je niets en houd je een verlies over om te verrekenen.
In een slecht jaar betaal je in 2026–2028 via de tegenbewijsregeling minder box 3, of niets. De tabel rekent daar al mee.

Tien jaar vasthouden: forfait of nieuw stelsel?

Stel: je zet het geld tien jaar weg tegen het rendement van de afgelopen tien jaar en verkoopt daarna alles. Wat houd je over na belasting? De vergelijking is hypothetisch: ze legt het forfaitaire stelsel (bedragen 2027) en het stelsel van 2029 elk tien jaar lang naast elkaar. Bij het forfaitaire stelsel wordt de belasting jaarlijks uit de portefeuille betaald. Bij het stelsel van 2029 wordt het dividend na belasting herbelegd en de koerswinst bij verkoop in één jaar belast.

Bij lagere rendementen, rond of onder de 6%, slaat het beeld om en is het nieuwe stelsel gunstiger. Het forfait belast dan meer dan je werkelijk verdient.

Rekenwijzer: reken je eigen situatie door

Vul hieronder je eigen bedragen en rendementen in. De tabel laat per jaar zien wat je betaalt, met en zonder verkoop, en wat er later nog aan belasting klaarstaat.

Spaargeld (€)

Spaarrente (%)

Situatie

Beleggingen (€)

Index (beleggingen)

Opname / verkoop beleggingen per jaar (%)

Totaal rendement beleggingen, incl. dividend (%)

Waarvan dividend (%)

Crypto (€)

Rendement crypto (%)

Bij partners rekent de rekenwijzer met het dubbele heffingsvrij vermogen en resultaat, en met een schijfgrens van € 60.000 per persoon. Dat laatste is een aanname: de verdeling tussen partners is nog niet uitgewerkt. Het forfait voor banktegoeden is 1,28% (2027 voorlopig gelijk aan 2026). Geen schulden. In 2026–2028 is tegenbewijs toegepast als dat gunstiger is. Het verkooppercentage geldt voor de waarde van je beleggingen aan het eind van elk jaar. Bij een verkoop van 0% staat alleen de regel 'niets verkocht'. Ter vergelijking staat bij 2029 en 2030 ook wat je betaalt als je niets verkoopt. Bij 2030 is het percentage van vermogen berekend over wat er na de verkoop van 2029 over is. Later nog te betalen is de koerswinst die eind 2030 nog in je beleggingen zit en nog niet belast is. Verkoop je die later, dan betaal je daar alsnog 35,5% (tot € 60.000) of 38,5% over. Dit is een indicatie: daalt de koers voordat je verkoopt, dan wordt het minder, stijgt hij verder, dan meer. Het heffingsvrij resultaat en eventuele verliezen zijn niet meegerekend.

Kanttekeningen

De Eerste Kamer moet nog stemmen. De Raad van State adviseerde de wet in te trekken en in 2030 in één keer over te stappen op een volledige vermogenswinstbelasting. Verdere wijzigingen zijn dus goed mogelijk.
Hoe de tariefgrens van € 60.000 bij fiscale partners werkt, en of Rabobank Certificaten en vergelijkbare producten letterlijk onder de financiële instrumenten vallen, moet nog blijken uit de wettekst en de lagere regelgeving. Check dat voordat je beslissingen neemt.
Pensioenbeleggen (lijfrente, banksparen) en vermogen in een bv vallen buiten box 3 en zijn hier niet meegenomen.
Dit is algemene informatie, geen persoonlijk belasting- of beleggingsadvies.

Box 3 in 2026–2029: wat verandert er en wat betaal je?